دوو جۆر چەک کە دەتوانن زەمینلەرزە و کارەساتی سروشتی دروست بکەن.

 

چەکی تێکتۆنیک، بەرنامەیەک یاخود سیستەمێکی گریمانەیە کە دەبێتە هۆی دروستکردنی زەمینلەرزە، بورکان و چەندەها ڕوداوی تریش لە ناوچەی دیاریکراو بە تێکەڵبوون لەگەڵ پڕۆسە جیۆلۆجیکەڵەکانی زەویدا.

لە ساڵی ١٩٩٢ دا ناسێنرا لەلایەن Aleksey Vsevolovidich Nikolayev ، کە ئەندامێکی زانستی ئەکادمی ڕوسیای ئەو سەردەمە بوو.

لە یەکێک لە قسەکانیدا دەڵێت« چەکی تیکتۆنیکی ، وزەی تیکتۆنیکی زەوی بەکاردەهێنێت کە لە بەرگە قوڵەکانی زەویدان بۆ ئەوەی زەمینلەرزەیەکی وێرانکەر دروست بکات.

پرۆگرامی The High-frequency Active Auroral Research کە ناوە کورتکراوەکەی (HAARP)ە

وەکو پرۆگرامی ionospheric research دەستی پێکرد.

کە لەلایەن  

U.S. Air Force

The U.S. Navy

The University of Alaska Fairbanks

And the Defense Advanced Research Projects Agency

بوجەی بۆ تەرخان کرابوو.

دیزاین و دروستکردنەکەی لەلایەن تەکنەلۆژیای BAE Advanced دەستنیشان کرا.

هەندێک لە توێژەرانی جیۆلۆجی ، هارپ تۆمەتبار دەکەن بە کارەساتی زەمینلەرزەی وڵاتی هایتی کاریبی کە لە ۱۲ی مانگی ۱ی ۲٠۱٠ روویدا

هەروەکا زەمینلەرزە و زنجیرە شەپۆلە بەهێزەکانی ئاو لە ژاپۆن لە مانگی ۳ی ساڵی ۲٠۱۱

بەڵام وڵاتی ئەمریکا ئەم دەنگۆیانە بە ناڕاست ناودەبات و دەڵێن کەوا هارپ توانای دروستکردنی کارەساتی سروشتی نیە.